Rodzaje nośników danych

Poznaj różne rodzaje nośników, które pozwolą Ci przechowywać jeszcze więcej danych i odkryj, jak działają.

Ilość miejsca do przechowywania nie jest już zależna od ilości miejsca dostępnego na Twoim komputerze. Istnieje wiele możliwości przechowywania plików, które jednocześnie oszczędzają miejsce na komputerze, telefonie lub tablecie. Jeżeli Twoje urządzenia działają wolno i kończy się na nich miejsce, możesz przenieść pliki na zewnętrzne urządzenie. Lepszym rozwiązaniem jest jednak wykorzystanie najlepszej technologii pamięciowej i zapisanie plików w chmurze. 

Przechowywanie w chmurze

Przechowywanie w chmurze to niekoniecznie forma magazynowania plików na nośniku danych (w ścisłym rozumieniu tego słowa), ale stanowi najnowsze i najbardziej wszechstronne rozwiązanie przechowywania danych z komputerów. „Chmura” nie jest jednym miejscem ani przedmiotem, a zespołem serwerów znajdujących się w centrach danych na całym świecie. Gdy zapisujesz dokument w chmurze, zapisujesz go na jednym z tych serwerów.

Przechowywanie w chmurze polega na magazynowaniu wszystkich danych online, dzięki czemu oszczędzasz miejsce w pamięci dodatkowej komputera.

Przechowywanie w chmurze gwarantuje znacznie większą pojemność niż pendrive czy inne dyski fizyczne. Dzięki temu nie musisz już przeszukiwać różnych dysków, by znaleźć konkretny plik.

Dyski HDD i SDD, kiedyś cenione ze względu na możliwość przenoszenia ich z miejsca na miejsce, wypadają blado w porównaniu z przechowywaniem danych w chmurze. Dyski zewnętrzne zwykle nie mieszczą się w kieszeni. Choć są mniejsze i lżejsze niż dyski wewnętrzne komputera, to i tak są to fizyczne urządzenia. Z kolei dysk w chmurze jest zawsze tam, gdzie Ty, nie zajmuje miejsca i jest odporny na uszkodzenia, którym ulegają dyski zewnętrzne.

Zewnętrzne nośniki pamięci cieszyły się kiedyś popularnością, ponieważ umożliwiały szybkie przenoszenie plików. Jednak by korzystać z takiego nośnika, trzeba mieć fizyczny dostęp do każdego urządzenia. Teraz, gdy wiele firm pracuje zdalnie, rozwiązania w chmurze prężnie się rozwijają. Wysyłanie pendrive'a pocztą tylko po to, by współpracownik zza oceanu otrzymał duży plik, jest mało prawdopodobne. Przechowywanie w chmurze stanowi pomost między osobami pracującymi zdalnie i sprawia, że współpraca w różnych lokalizacjach staje się dziecinnie prosta.

Jeśli zapomnisz wziąć na spotkanie dysk z ważnymi dokumentami, to nie pozostaje nic innego, jak po niego wrócić. Jeśli uszkodzisz lub zgubisz twardy dysk, to najprawdopodobniej nigdy nie odzyskasz znajdujących się na nim danych. Przechowywanie w chmurze nie niesie za sobą takiego ryzyka – Twoje dane są zarchiwizowane i dostępne z dowolnej lokalizacji i o dowolnej porze – o ile masz dostęp do Internetu.

Funkcja synchronizacji inteligentnej Dropbox pozwala uzyskać dostęp do dowolnego pliku w Dropbox z poziomu komputera. To tak, jakby pliki przechowywane były lokalnie – tyle tylko, że nie zajmują miejsca na dysku wewnętrznym. Wystarczy jedno kliknięcie, by otworzyć pliki przechowywane w Drobpox. Masz do nich dostęp z poziomu dowolnego urządzenia podłączonego do Internetu i możesz je błyskawicznie udostępniać.

Zewnętrzne nośniki danych

Dane można przechowywać nie tylko na komputerze, ale i na zewnętrznych nośnikach cyfrowych. Często stosuje się je, by zyskać dodatkowe miejsce do przechowywania, gdy dysk w komputerze się zapełnia, ale też po to, by wygodnie przenosić pliki z jednego urządzenia na drugie.

Zewnętrzne dyski HDD i SSD

Dyski HDD i SSD dostępne są również jako urządzenia zewnętrzne, zwykle o bardzo dużej pojemności. Zewnętrzne dyski HDD mają pojemność do 20 TB, a dyski SSD (w rozsądnej cenie) do 8 TB.

Zewnętrzne dyski HDD i SDD działają tak samo jak dyski wewnętrzne tego typu. Większość dysków zewnętrznych da się podłączyć do dowolnego komputera; nie są przyporządkowane do konkretnego urządzenia, dlatego stanowią sensowną opcję przenoszenia plików z jednego urządzenia na drugie.

Nośniki pamięci flash

O pamięci flash wspominaliśmy już w kontekście dysków SSD. Nośnik pamięci flash zawiera biliony połączonych ze sobą komórek pamięci flash, w których przechowywane są dane. W komórkach tych znajdują się miliony tranzystorów, które mogą być włączone (jedynka w systemie binarnym) lub wyłączone (zero), co umożliwia komputerowi odczyt i zapis informacji.

Jednym z najbardziej rozpoznawanych typów pamięci flash jest pendrive. To mały, mobilny nośnik danych, który od dawna stanowi popularną formę przechowywania danych poza komputerem. Zanim pojawiły się możliwości szybkiego i łatwego udostępniania plików online, pendrive'y były podstawowym narzędziem do przenoszenia plików z jednego urządzenia na drugie. Można z nich jednak korzystać tylko wtedy, gdy drugie urządzenie ma port USB. Większość starszych komputerów posiada takie wejście, ale przy tych nowszych przyda się adapter.

Obecnie pendrive'y mogą pomieścić nawet 2 TB danych. W przeliczeniu na 1 GB są one co prawda droższe od zewnętrznych dysków twardych, ale wiele osób w dalszym ciągu korzysta z tego prostego i wygodnego rozwiązania do przechowywania i przenoszenia niewielkich plików.

Inne typy pamięci flash to karty SD i kardy pamięci, które zwykle stosuje się w aparatach cyfrowych.

Optyczne nośniki danych

Dyski CD, DVD i Blu-Ray wykorzystuje się nie tylko do odtwarzania muzyki i filmów, ale też do przechowywania danych. Tę kategorię nośników nazywamy też dyskami optycznymi.

Na tego typu dyskach dane zapisane w systemie binarnym są przechowywane we wgłębieniach w strukturze powierzchni na spiralnej ścieżce prowadzącej od zewnętrznej krawędzi do środka dysku. W trakcie pracy dysk obraca się ze stałą prędkością, a laser w napędzie skanuje wgłębienia w powierzchni dysku. Laser rozpoznaje zera i jedynki na powierzchni dysku na podstawie różnic w odbiciu światła.

Płyty DVD mają węższe rowki niż płyty CD, dzięki czemu da się na nich zapisać więcej danych na tej samej powierzchni. Napędy DVD wykorzystują również bardziej precyzyjny laser czerwony. Na płytach DVD zapis jest też możliwy na dwóch warstwach, co dodatkowo zwiększa pojemność tych dysków. Dyski Blu-Ray wzniosły przechowywanie danych na jeszcze wyższy poziom, ponieważ umożliwiają zapis na wielu warstwach w jeszcze mniejszych wgłębieniach, które odczytuje niezwykle precyzyjny laser niebieski.

  • Określenia CD-ROM, DVD-ROM i BD-ROM odnoszą się do optycznych dysków przechowujących dane tylko do odczytu. Zapisane na nich dane są trwałe i nie można ich usunąć ani nadpisać. Z tego właśnie powodu nie da się ich używać jako przestrzeni do przechowywania. Są one za to wykorzystywane przy instalatorach oprogramowania.
  • Dyski CD-R, DVD-R i BD-R umożliwiają tylko jednokrotny zapis danych. Dane zapisane na czystym dysku tego typu pozostaną na nim na zawsze. Można więc na nich przechowywać dane, ale nie są to zbyt elastyczne nośniki danych.
  • Dyski CD-RW, DVD-RW i BD-RE pozwalają na ponowny zapis danych. To sprawia, że można wiele razy kodować na nich nowe dane i usuwać te niepotrzebne. Chociaż zastąpiły je nowsze technologie, takie jak pamięć flash, dyski CD-RW były kiedyś najpopularniejszymi zewnętrznymi nośnikami danych. Większość komputerów stacjonarnych i wiele laptopów ma napędy CD lub DVD.

Na dysku CD zmieści się do 700 MB danych, na DVD DL do 8,5 GB, a na Blu-Ray od 25 do 128 GB danych.

Dyskietki

Chociaż dziś już nikt chyba z nich nie korzysta, nie można mówić o nośnikach danych, nie wspominając o starych, dobrych dyskietkach. Dyskietki były pierwszymi powszechnie dostępnymi przenośnymi nośnikami danych. Dlatego właśnie ikona zapisywania przypomina dyskietkę. Dyskietki działają tej samej zasadzie, co dyski twarde, ale na znacznie mniejszą skalę. 

Dyskietki, których pojemność nie przekraczała 200 MB, zostały wyparte przez płyty CD-RW i pendrive'y. Pierwszym komputerem bez napędu na dyskietki był iMac, wprowadzony na rynek w 1998 roku. Od tego momentu 30-letnia dominacja dyskietek zaczęła dobiegać końca.

Pamięć na dysku w komputerze

Dysk to urządzenie, którego główną funkcją jest przechowywanie danych. Każdy komputer, laptop, tablet czy smartfon zawiera dysk wewnętrzny. By przechowywać dane z różnych urządzeń, można również wykorzystywać dyski zewnętrzne.

Pamięć na dysku jest potrzebna nie tylko do zapisu plików, ale także do działania aplikacji i wykonywania poleceń. Każdy utworzony lub zapisany przez Ciebie plik jest zapisywany na dysku komputera. Znajdują się na nim również wszystkie aplikacje i system operacyjny.

Wraz z rozwojem technologii doszło do ewolucji nośników  danych i dysków. Są one dziś dostępne w wielu formach i rozmiarach. Istnieją też specjalne nośniki danych dla konkretnych urządzeń i do określonych zadań.

Pojemność dysku na komputerze często nazywana jest również pamięcią lub nośnikiem danych. Mierzy się ją w megabajtach (MB), gigabajtach (GB), a obecnie nawet w terabajtach (TB).

Niektóre urządzenia pamięci masowej zapisują dane na zawsze, a inne tylko na jakiś czas. Każdy komputer ma pamięć podstawową, pełniącą rolę pamięci krótkotrwałej, i dodatkową, którą można porównać do pamięci długotrwałej.

Pamięć podstawowa (pamięć o dostępie swobodnym, RAM)

Pamięć o dostępie swobodnym (RAM) to podstawowa pamięć komputera.

Gdy pracujesz na komputerze nad jakimś plikiem, w pamięci RAM dochodzi do tymczasowego zapisu danych. Pamięć RAM umożliwia wykonywanie codziennych zadań, takich jak otwieranie programów, ładowanie stron internetowych, edycja dokumentów czy gra w gry. Dzięki niej można szybko przeskoczyć z jednego zadania kolejnego bez utraty postępów. Można powiedzieć, że im więcej RAM-u ma komputer, tym płynniej i szybciej będzie Ci szło wykonywanie wielu zadań naraz.

Pamięć RAM jest ulotna, co oznacza, że niezapisane dane znikają po wyłączeniu systemu. Jeśli na przykład skopiujesz kawałek tekstu, a potem ponownie uruchomisz komputer i spróbujesz wkleić skopiowany tekst w dokumencie, to okaże się, że komputer nie ma już tego tekstu w pamięci. Dzieje się tak, ponieważ skopiowany tekst był jedynie tymczasowo przechowywany w pamięci RAM.

Pamięć RAM umożliwia komputerowi dostęp do danych w przypadkowej kolejności, dlatego odczyt i zapis danych trwają znacznie krócej niż w przypadku pamięci dodatkowej.

Pamięć dodatkowa: dyski twarde (HDD) i dyski półprzewodnikowe (SSD)

Oprócz pamięci RAM komputery mają również inną pamięć: dysk, na którym trwale zapisywane są dane. Tę pamięć nazywa się pamięcią dodatkową. Każdy plik, który utworzysz lub ściągniesz, zapisuje się w pamięci dodatkowej komputera. W komputerach stosuje się dwa typy nośników pamięci dodatkowej: HDD i SSD. Choć dyski HDD mają dłuższą tradycję, to dyski SSD zyskują obecnie na popularności w obszarze pamięci dodatkowej.

Często dyski te są wymienne, co umożliwia wymianę lub zwiększenie pamięci komputera, a także przeniesienie dysku do innego urządzenia. Istnieją wyjątki od tej zasady, jak MacBooki, w których nie da się wymienić pamięci.

Dyski twarde (HDD)

Dysk HDD to inaczej dysk twardy. To magnetyczny nośnik danych stosowany już od lat 50. XX wieku, choć technologia ta do dziś się rozwinęła.

Dysk twardy składa się z zespołu obracających się metalowych dysków zwanych talerzami. Każdy obracający się dysk zawiera mnóstwo bitów, maleńkich namagnesowanych części reprezentujących zera i jedynki w systemie binarnym. Ramię głowicy służącej do odczytu i zapisu danych skanuje obracające się talerze i namagnesowuje dany fragment w celu zapisania na dysku HDD danych cyfrowych lub wykrywa ładunek magnetyczny w celu odczytu danych z dysku.

Dyski HDD wykorzystywane są w rejestratorach telewizyjnych i satelitarnych oraz do przechowywania danych na laptopach i komputerach stacjonarnych.

Dyski SSD

Dyski SSD pojawiły się dość niedawno, w latach 90. XX wieku. W dyskach SSD nie ma magnesów i talerzy, wykorzystuje się za to pamięć flash typu NAND. W dyskach SSD dane przechowywane są przez przepływ prądu w strukturach półprzewodnikowych dysku. Dlatego w przeciwieństwie do dysków HDD dyski SSD nie zawierają ruchomych części.

Dzięki temu dyski SSD działają sprawniej i szybciej niż dyski HDD (którym ze względu na mechaniczne działanie talerzy i głowicy zapis i odczyt informacji zajmują dłużej), ale wykazują się też większą trwałością (dyski HDD są wyposażone w sporo ruchomych i delikatnych części, i przez to są podatne na uszkodzenia i zużycie).

Dyski SSD wykorzystuje się w nowszych modelach komputerów i laptopach z wyższej półki oraz w smartfonach, tabletach i niektórych kamerach.

Najlepszy sposób na przechowywanie dużej ilości danych

Kiedy kończy Ci się miejsce na urządzeniach, czas poszukać innego narzędzia do przechowywania. Nawet na zewnętrznych urządzeniach do przechowywania, takich jak dyski flash, może zabraknąć miejsca. Mogą się one również zepsuć lub zgubić. Dlatego najlepszym rozwiązaniem do przechowywania plików jest chmura. Można uzyskać do niej dostęp w bezpieczniejszy, szybszy i łatwiejszy sposób.

Wyjdź poza ramy i ograniczenia twardych dysków

Porównaj taryfy